Rouwen

Bij rouwen denken we vaak aan een overlijden van een dierbaar iemand. Rouwen doen we echter niet alleen om de dood. We rouwen bij een scheiding, we rouwen als een geliefde ernstig ziek is, we rouwen bij een ontslag van een baan, we rouwen als ons kind een beperking heeft en zo nog veel meer.

Mijn vader (en wij als zijn dochters) rouwt om mijn moeder. Omdat ze gegrepen is door een ziekte die haar geheugen heeft aangetast. De afgelopen jaren is ze veranderd van een zorgzame oma in een stille, teruggetrokken vrouw. Ze leeft in haar eigen wereld. Een andere wereld waar wij niet bij kunnen. Heel af en toe is er nog contact als ze haar ogen even open doet en ons recht aankijkt. Of als ze speelt met onze handen.

Ik zie de pijn bij mijn vader. Hoe hij zo goed mogelijk voor haar probeert te zorgen. Soms ongeduldig, maar zo liefdevol.

Deze week is hij bij ons. In het ons zo vertrouwde vakantiehuisje in Renesse. Eerst besloot hij om toch niet te komen. Bang voor de herinneringen die het zou oproepen. Herinneringen van hem samen met haar, fietsend door de duinen, wandelend over het strand, slapend hier in “hun” bed.

Deze herinneringen doen pijn, maar ik voel ook zoveel dankbaarheid omdat we deze herinneringen hebben. Vele mooie dierbare herinneringen met ons gezin. En samen, samen maken we er nieuwe herinneringen bij.

Het leven gaat door. Ook na een scheiding. Na mijn scheiding voelde het als “overleven”. Goed zorgen voor de kinderen, vooral ervoor zorgen dat zij zo min mogelijk last/pijn hadden. Met al gauw het besef dat ik ze niet kon beschermen voor de pijn van onze scheiding. Zij hadden hun eigen rouwproces te doorlopen. Ik probeerde er voor hen te zijn. Wat niet altijd lukte. Omdat ik ook mijn eigen verdriet had.

Terugkijkend heb ik jarenlang gerouwd. Gerouwd om dat wat er niet meer was. Onze droom, samen kinderen krijgen en oud worden. De pijn dat onze kinderen niet meer in een compleet gezin konden opgroeien was soms te groot. Echter moesten we door. En dan ontdekken hoe krachtig je als mens bent. Vallen en opstaan. Nieuwe uitdagingen. Soms gefaald, maar ook kleine successen behaald.

En nu is het mijn werk. Kinderen en ouders begeleiding bij hun rouwproces na een scheiding.

Ik geniet nog een paar dagen hier in Renesse, waar oud en nieuw bij elkaar komen.

Mats

Hans en Jorien gaan scheiden. Er moet van alles geregeld worden.

We bespreken verschillende punten zoals de omgangsregeling, hoe ouders zullen overleggen, ouderavonden enz.

Van hun dochter Julia (13 jaar) heb ik gehoord dat er ook een hond in het gezin is, Mats genaamd. Julia heeft me al veel over hem verteld. Dat hij heel lief is en lekker zacht. En dat hij graag achter een balletje aanrent en zwemt in het meertje in het bos. Mats slaapt in een mand op haar slaapkamer.

Ik vraag ouders bij wie Mats gaat wonen. Hans kijkt me aan en zegt meteen: “Bij mij niet! Ik heb een drukke baan en ik kan absoluut geen hond gebruiken. Jorien reageert door te zeggen dat ook zij het druk heeft en waarschijnlijk meer uren moet gaan werken. En Mats verhaart wat het nodige extra werk met zich mee brengt.

Dan volgt een discussie wie Mats in eerste instantie in huis heeft gehaald. En er wordt naar elkaar gewezen. Er wordt niet naar elkaar geluisterd en emoties lopen op.

Uit de mand die op mijn tafel staat pak ik een playmobil-poppetje. Een meisje. Daarnaast zet ik een hondje.

Het is even stil.

Jorien kijkt naar het meisje en de hond. “Julia is dol op Mats en hij op haar. Ze zal het verschrikkelijk vinden als Mats er niet meer is”.

Hans vindt dat Mats dan maar bij Jorien moet blijven.

Ik merk op dat ouders willen kiezen voor co-ouderschap. Dus Julia zal de helft van de week bij haar vader en de andere helft van de week bij haar moeder zijn. Daarnaast is Julia 13 en kan zij ook een rol spelen in het zorgen voor Mats; uitlaten, borstelen, een keertje stofzuigen.

Ik leg ouders uit dat een hond (huisdier) voor kinderen zóó belangrijk kan zijn, vooral in een moeilijke fase in hun leven zoals een scheiding.

Uiteindelijk besluiten ouders dat Mats blijft.

Ze zullen met Julia in gesprek gaan, haar de situatie uitleggen en met elkaar een plan maken zodat Mats samen met Julia om en om in de 2 huizen zal wonen.

Ik ben blij, blij voor Julia. (en voor Mats)

Joep

Ik weet niet waarom ze gescheiden zijn, zegt Joep.

Hij staart naar de tafel.

De ouders van Joep zijn 7 jaar geleden gescheiden. Joep was toen 2 jaar. De laatste tijd is hij vaak boos en heeft hij buikpijn.

Zijn ouders komen bij mij. Ze willen heel graag hun zoon helpen maar weten niet hoe. Een paar keer heeft Joep gezegd dat hij last van de scheiding heeft maar dat kunnen ze zich niet voorstellen omdat Joep nog heel jong was toen zijn ouders gingen scheiden en dus heeft hij er geen herinneringen aan.

Ik leg de ouders van Joep uit dat ook al heeft Joep geen herinneringen aan de scheiding hij er wel last van kan hebben. (en van de gevolgen)

Joep vertelt mij dat hij er van baalt dat hij op en neer moet tussen 2 huizen, dat zijn vader een vriendin heeft met 2 kinderen die ook leuke dingen met ZIJN vader willen doen en dat er altijd gezegd wordt; dat moet ik met je vader/moeder overleggen.

Al pratende blijkt dat Joep ook verdrietig is omdat hij zich niet kan herinneren hoe het was in de tijd dat zijn ouders nog samen waren. Deden ze leuke dingen met hem? Waren ze heel verliefd op elkaar? Hoe ging dat met z’n 3-en samen?

Ik geef ouders een aantal adviezen waaronder de volgende 2;

  • Ga samen met Joep rond om de tafel en leg hem (nogmaals) uit waarom jullie gescheiden zijn. Doe dit op een wijze die bij zijn leeftijd past. Dus zonder “grote-mensen-zaken” (zoals bijvoorbeeld “je vader ging vreemd”) te bespreken, maar geef hem een eenvoudige uitleg die hij kan begrijpen. Zorg dat jullie als ouders hierbij op 1 lijn zitten om te voorkomen dat hij 2 verschillende verhalen te horen krijgt. Eventueel kunnen jullie je verhaal ondersteunen met pen en papier (tekeningen van huisjes/hartjes/poppetjes enz)
  • Haal de foto-albums tevoorschijn. Ga samen (dit hoeft niet perse met z’n 3-en) met Joep kijken naar zijn baby-foto’s en vertel hem wat je nog van die tijd kunt herinneren. Vertel hem wat jullie samen deden, waar je zo om kon lachen, waar zijn moeder/vader goed in was, over de vakanties in Frankrijk enz enz.

Joep is nog een aantal keren bij mij geweest. De boosheid kwam steeds minder voor en ik hoorde van zijn ouders dat hij niet meer klaagde over buikpijn.

En mocht Joep de komende jaren nog ergens last van krijgen, dan is hij wederom welkom bij mij.